IĞDIR FORUM
EYE SEN HOŞ GELİPSEN HARDAYDIN İNDİYE GEDER Smile

IĞDIR FORUM

DOĞUNUN ÇUKUROVASI OLAN IĞDIR'IN TANITIM SİTESİ
 
AnasayfaTakvimSSSAramaKullanıcı GruplarıKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 Çıldırlı Aşık Şenlik

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
MeNTaL
Admin


Mesaj Sayısı : 103
Kayıt tarihi : 10/12/08

MesajKonu: Çıldırlı Aşık Şenlik   C.tesi Ocak 03, 2009 1:26 pm

Kuzey Azerbaycan kazak Borça’lı bölgesinde Şemsettin hanlığına bağlı olarak yaşayan Karapapaklar, bu bölgenin 1828 yılında yapılan Türkmençay anlaşmasıyla Rusya’ya bırakılmasıyla göç etmişler ve Çıldır bölgesine yerleşmişlerdir.
Kadir ağa da onbeş aile ile birlikte gelip Çıldır’ın Karasu denilen bölgesine yerleşmişlerdir. Karasu daha sonraları Suğara olarak değiştirilmiştir. Kadir ağanın torunu Molla Kadir Aşık Şenlik’in babasıdır. Tahminen 1850 yılının yaz mevsiminde dünyaya gelen Aşık Şenlik’in ilk adı Hasan’dır. Çocukluğun da çiftlik ve hayvancıkla uğraşan Şenlik gençliğinde de avcılığa merak sarmıştır. Yine bir gün avlanmak için gittiği yerde yağmura yakalanmış ve ıslanmamak için girdiği ot yığınında yağmurun dinmesini beklerken uykuya dalmış ikinci günün akşamında kendisini arayan babası ve köylüler tarafından bulunmuştur. Şenlik bitkin bir haldedir. Eve getirilir hasta yatan Şenlik’i köylüler ziyarete gelir. İçlerinde köy imamı da vardır. Durumunu soran köylülere türküyle cevap vermesi imamın dikkatini çeker. Şenlik şöyle demektedir;
Rüyayı ölem de yattığım yerde
Neçe yüzmin hayal guşuma geldi
Uğbe üğ çizmine saldı bir ataş
Sevdiğim salatın duşuma geldi.
Aynına geymişti gaflet luzumu
Kör oluban acmayaydım gözümü
Bir tagayyır kefte kördüm özüme
O kadar möhübbetli hoşuma geldi
Şenlik en hekime gettim yüzünen
Bir kelime danıştım bir sözünen
O kadar möhübbetli hoşuma geldi
Şenlik en hekime gettim yüzünen
Bir kelime danıştım sözünen
Hayıfki bakmadın kıyar gözünen
Sürahi gameti karşıma geldi.
Bu sözleri duyan köy imamı bir şeyler olduğunu sezer ve Şenliğe ne olduğunu sorar. Bunun üzerine ikinci türküsünü söyler.
Yığılın ahbaplar yaren yoldaşlar
Bir sağalmaz derde düştüm bu gece
Hikmet-i pir ile abuı zülalden
Kevser bulağından verdiler dersi
Zahirde göründü arş ile kürsi
Hıfzımda zapt oldu arabi farsi
Lüfat-ı imranı seçtim bu gece
Bu fikirle vasfi halin demeli
Bedirlenmiş gördüm güzel cemali
Tagayır hal oluf şaştım bu gece


Diyerek rüyasında bade içtiğini, şairlik dersi aldığını, Arapça, İbranice ve Farsca dersi aldığına ayrıca tanrının cemalini gördüğünü söyler. Aşık Şenlik bundan sonraki İnternetında halk aşığı olarak İnternetını sürdürmüştür. Aşıklığının ilk dönemlerinde yalnızca türkü söyleyen Aşık Şenlik daha sonra Aşık Nuri’den saz öğrenir.
Bundan sonra ki dönem Aşık Şenlik için en görkemli dönemdir. En ünlü beylerin, ağaların, hanların düğünlerin baş konuğu olmuş ve dönemin ünlü aşıklarını mat etmiştir.
Aşık Şenlik döneminin en ünlüsü ve en güçlüsüydü. O aşıkların piriydi, çünkü o halk edebiyatındaki en güzel örnekleri yazmış halk edebiyatına yeni şekiller kazandırmıştır. Çıldır divanisi, Çıldır güzellemesi, şekil sicilleme, hayatı cıgali ternis bunlardan birkaçıdır. Azeri Türkçe’sinin bütün güzelliklerini eserlerinde ustaca kullanmıştır. Şenlik, şiirlerinin yanısıra edebiyat alanına da katkıda bulunmuştur.
Aşık şenlik aynı zamanda bir okuldur. Yanında birçok kimse aşıklık öğrenmiştir; Oğlu Aşık Kasım, Aşık Mehmet, Aşık Süleyman, Aşık Asker, Aşık İbrahim gibi.
1913 yılında Revan hanlarından birinin düğünü olur. Geleneklere göre diğer hanlardan biri toy babası olacaktır. Hanların hikayesindeki aşıklar birbirleriyle atışır kazanan aşığın bağlı olduğu han toy babası olur. Hanlardan biri adına katılan bala Mehmet, Aşık Şenlik’in Latifşah adlı hikayesini anlatarak yarışmayı kazanır. Lakin diğer hanlar ikna olmazlar. Bala Mehmet’in zorlayarak hikayenin gerçek sahibini öğrenir ve ustasını Revan’a getirmesi için bir aylık süre tanırlar. Bunun üzerine Çıldır’a gelen Bala Memet, Şenlik’i Revan’a götürür. Oradaki yarışmada Aşık Şenlik herkesi yener. Bunları hazmedemeyen hanlar Şenlik’in yemeğine zehir koyarlar ve hastalanan Şenlik gümrüğe kadar gelir. Çıldır’dan gelen oğlu babasını alıp döner. Hastalığı ağırlaşan Şenlik yolda vefat eder.
Ölümünden bugüne hakkında 12 kitap ve sayısız makale yazılan Şenlik ne yazık ki gerçek yönüyle halka anlatılmamıştır.

Aşık Şenlik’i efsaneleştiren sebepler?
- Doğu Anadolu ve Azerbaycan’ın en önemli aşığıdır.
- Dili Azeri Türkçesidir.
- Yurdunu milletini savaşarak savunmuş bir halk ozanıdır.
- Halk edebiyatına önemli eserleriyle katkıları olmuştur.
- Halkın içinden çıkmış bir aşıktır.
- Dil-din-halk ayrımı yapmamıştır.
- Yüksek irtical gücüne sahiptir.
- Düşmana baş kaldırışını şu dizeleriyle belirtmiştir;


Asker olan bölüh bölüh bölünür
Sandınızmı Gars galesi alınır
Boz atlar üzerinde gılıç çalınır
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana



- Korkusuzluğunu da şu mısralarla anlatmıştır;

Payıdar olmaz zalim
Yiğidi neyler ölüm
İşte boynum sal kılıç
Doğruyu söyler dilim


-
İnançlar saygısını ise şu güzel dizelerde ifade etmiştir;

Cümlemizin nesli birdi
Hz. Adem evladı
Yetmişiki yol gösterdi
Gösderdi Zebur Tevrat’ı
Sallını sallanı düz vada hatta
Aşkın ötesinden dilemi ketda
Yabancın deyikem gur haletdeme


Diyen Aşık Şenlik’in neden sevildiği ve büyük bir aşık, büyük bir insan olduğu açıkça anlaşılıyor...
AŞIK ŞENLİK

Süregel sancağı yalnız gılıftır
Akbaba bu işe müştah oluftur
Minbeşyüz çıldır hazır geliftir
Geçip başa candan serbe sergeler

Kazak Borçalı ‘da dava düzerler
Teke’ye Türkmen’e kağız yazarlar
Onlar da cenk günü üstten hazırlar
Biri min adama barabar gelir

Bir kağız yazmışam Cela -i Kürde
Ozaman cevap ver merdoğlu merde
Şehsenmin pür silah hazır bir yerde
Yeriyif Kürdistan külli var geler
Aşık Şenlik başka bir şiirinde de şöyle der;


Ehli İslâm olan eşitsin bilsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
İsterse Uruset ne ki var gelsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Guşanın gılıcı giyinin donu
Gavga bulutları sardı her yana
Doğdu koç yiğidin şan alma günü
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Asker olan bölüh bölüh bölünür
Sandınız mı Gars galesi alınır
Boz atlar üstünde gılıç çalınır
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Kavga gönül namert sapa yer arar
Er olan göğsünü düşmana gerer
Cemi Ervah bizle meydana gider
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Hele Al-Osmanın görmemiş zoru
Din gavreti olan tedarik görün
At tepin, baş kesin, kazağ’ın kırın
Can sağ iken yurt vermeyiz düşmüna
Ben esferdir bilin Urus’un asli
Orman yabanisi balıkçı nesli
Hınzır sürüsüne dalıp kurt misli
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Şenlik ne durursun atlara minin
Sıyırak gılıç düşman üstüne sürün
Artacaktır şanı bu Al’Osman’ın
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana


Aşık Şenlik’in Rus generaline söylediği şiir


Zurzuna (Çıldır) Sovyetlerin işgalindeyken çevreden halk aşığı Şenlik’in namını duymuşlar. Rus yetkilileri kendi aralarında bir toplantı yaparak Aşığı çağıralım şiir okutmayı karalaştırmışlar. Eğer taraflı olarak Ruslara övgü bir tutum içine girerse cezalandıralım. Türkleri ve Türkiye’yi isterse ödüllendirip serbest bırakalım demişler...
Aşığı davet ederek şiir okumasını istemişler. Aşık Şenlik başlamış okumaya...
Hulusi kalbimden bilsen fikrimi
Men Allah’tan Al Osman’ı isterem
Merhamet sahibi rahmani gani
Nesil Mürsel Hükmü hanı isterim
Süleyman mülkünde ber karar duran
Muhammet vekili makamı nuran
Hıfzının ezberi Ayeti Kuran
Salavatı ol süphanı isterim.
Emri hak yedinden çekilmiş kalem
Varmış bir ettiğim yetişti belam
Hükmünde saltanat mülkünde alem
Divanı şevketi şanı isterim.
Sultan Hamit-Şahım şahlar serveri
Dilinde selavat zikiri ezberi
Kaftan kafa zikri zeminden beri
Hüküm etmeye birce onun isterim
Gam günüdür bu sefil Şenliği’in şadı
Çıkmıyor gönlümden Al-Osman’ın adı
Gitmiş dünyanın lezzeti tadı
Mahşer günü bir mekan isterem
Bu şiir okuduktan sonra da bir bayatı (Segah) ezgi söyler...
Payıdar olma zalim
Yiğide neyler ölüm
İşte boynum Sal kılıç
Doğruyu söyler dilim...


Aşık şenlik bu sözleriyle öfkenin yanı sıra mertliğinden dolayı da beğeni toplamıştır. Gerçek halk ozanı, halk kurtarıcıları ve gerçek bir vatan severe, Aşık Şenlik en iyi örnek olurdu sanırız...
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://igdir.eniyiforum.org
 
Çıldırlı Aşık Şenlik
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
IĞDIR FORUM :: IĞDIR HAKKINDA HERŞEY :: IĞDIR HAKKINDA HERŞEY :: Iğdır edebiyatı-
Buraya geçin: